Özel durum 05

Hiperkalemi ve Kardiyak Arrest

Dolaşımın bulunduğu ağır hiperkalemi ile hiperkalemik kardiyak arrest birbirinden ayrılmalıdır.

30 saniyede özet

Resuscitation Council UK (RCUK) ağır hiperkalemi için 6,5 mmol/L üzerini uygulamaya yönelik eşik olarak kullanır. Kardiyak arrestte laboratuvar doğrulaması her zaman beklenmez; klinik bağlam, hızlı elektrolit ölçümü ve elektrokardiyografi (EKG) birlikte değerlendirilir. İnsülin-glukoz, kalsiyum, bikarbonat ve β₂-agonistler konusunda Amerikan Kalp Derneği (AHA), Avrupa Resüsitasyon Konseyi/RCUK (ERC/RCUK) ve Avustralya ve Yeni Zelanda Resüsitasyon Komitesi (ANZCOR) önerileri bütünüyle aynı değildir.[1][3][4]

Arrestte fark yaratan müdahale

Hiperkalemi kuvvetle olasıysa, benimsenen kılavuz sistemine göre potasyumu hücre içine taşıyan tedaviyi KPR ile eş zamanlı başlatın; glukoz ve potasyumu izleyin, potasyumun vücuttan uzaklaştırılmasını planlayın.

Vaka ile Öğren

On dört yaşında kronik böbrek yetmezliği olan çocuk iki diyaliz seansını kaçırmıştır. Geniş QRS’nin ardından nabızsız elektriksel aktivite gelişmiş; hızlı kan gazında potasyum 8,4 mmol/L bulunmuştur.

Bilimsel olarak en doğru ifade hangisidir?

Tanı

Hiperkalemiyi ne zaman güçlü biçimde düşünmelisiniz?

Klinik durum

Akut/kronik böbrek yetmezliği, kaçırılmış diyaliz, tümör lizisi, ezilme, masif hemoliz, malign hipertermi, potasyum içeren tedaviler ve belirli zehirlenmeler.[1][3]

Elektrokardiyografi bulguları

Sivri T dalgaları, P dalgasında küçülme/kayıp, PR uzaması, QRS genişlemesi ve sinüs dalgası görülebilir; duyarlılık ve özgüllük düşüktür. Normal elektrokardiyografi (EKG) hiperkalemiyi dışlamaz.[1]

Arrest sonrası ölçümün yorumu

Arrest sırasında asidemi ve hücresel yıkım potasyumu ikincil olarak yükseltebilir. Yüksek potasyumun arrestin nedeni mi, sonucu mu olduğu klinik öykü ve arrest öncesi verilerle değerlendirilmelidir.[1]

Dolaşım mevcut

Arrest öncesi ağır hiperkalemi

01

Potasyum kaynağını kesin

Potasyum içeren sıvı ve ilaçlar durdurulur; sıvı gerekiyorsa potasyum içermeyen çözelti kullanılır ve altta yatan neden tedavi edilir.[3]
02

Membran stabilizasyonunu değerlendirin

EKG iletim bozukluğunda RCUK %10 kalsiyum glukonat 0,5 mL/kg, en çok 30 mL önerir. Etki hızlı ancak geçicidir; serum potasyumunu düşürmez.[3]
03

Potasyumu hücre içine taşıyın

Kısa etkili insülin 0,1 Ü/kg IV (en çok 10 Ü) ve %10 glukoz 5 mL/kg (en çok 250 mL) 30 dakikada uygulanır; ardından glukoz içeren infüzyon planlanır.[3]
04

β₂-agonist ekleyin

Nebülize salbutamol 2,5–5 mg, gerekirse tekrarlanır. İnhalasyon mümkün değilse IV salbutamol 5 mikrogram/kg, beş dakikada; yetersiz yanıtta toplam 15 mikrogram/kg’a kadar değerlendirilebilir.[3]
05

Sık laboratuvar izlemi yapın

RCUK potasyum ve glukozun 15 dakikada bir dört saat izlenmesini önerir. Hipoglisemi riski insülin etkisi sürdükçe devam eder.[3]
06

Potasyumu vücuttan uzaklaştırın

Hücre içine taşıma toplam vücut potasyumunu azaltmaz. Tedaviye dirençli veya yineleyen ağır hiperkalemide, özellikle böbrek yetmezliği ya da devam eden potasyum yükü varsa nefroloji ve çocuk yoğun bakım ekipleri erken etkinleştirilir; diyaliz gecikmeden planlanır.[3]

Kardiyak arrest

KPR sırasında yaklaşım ve kılavuz ayrılığı

Yüksek nitelikli PALS kesintisiz sürdürülür. RCUK hiperkalemik pediatrik arrestte kısa etkili insülin 0,1 Ü/kg (en çok 10 Ü) ve %10 glukoz 5 mL/kg (en çok 250 mL) IV bolus önerir. Santral erişimde daha yoğun dekstroz eşdeğerleri kullanılabilir; ardından glukoz ve potasyum izlenir.[3]

TedaviERC/RCUK 2025AHA 2025ANZCOR 2026
İnsülin + glukoz0,1 Ü/kg insülin + %10 glukoz 5 mL/kg IV bolusKullanılabilir; klinik etkinlik iyi belirlenmemiştirİnsülin-glukoz veya IV salbutamolü KPR ile eş zamanlı destekler
KalsiyumÇocuk kardiyak arrestinde kullanmaKlinik etkinlik iyi belirlenmemiştirRutin verme; hiperkalemi olası istisnadır, ancak lehte/aleyhte kanıt yetersizdir
Sodyum bikarbonatAna pediatrik hiperkalemi arrest şemasında önerilmezKlinik etkinlik iyi belirlenmemiştirHiperkalemiye özgü pediatrik sonuç kanıtı yetersizdir
β₂-agonistArrest şemasında insülin-glukoz öne çıkarİnhale β₂-agonist önerilmezIV salbutamol veya insülin-glukozu destekler
Ekstrakorporeal KPR (ECPR)KPR sürerken değerlendirHiperkalemiye özgü etkinlik belirsizdirKurum sistemi ve geri döndürülebilirliğe göre değerlendir

Kalsiyum: görünür kılavuz ayrılığı

Arrest öncesinde EKG değişikliği bulunan ağır hiperkalemide kalsiyum kullanımıyla kardiyak arrest sırasındaki öneriler birbirine karıştırılmamalıdır. Kurumun benimsediği kılavuz sistemi ve yerel protokol açık olmalıdır.[1][3][4]
Kanıtın sınırı: ILCOR pediatrik görev grubu, hiperkalemik arrestte IV salbutamol veya insülin-glukozu iyi uygulama bildirimi olarak destekler; çocuklarda arrest sırasındaki potasyum düşürücü etki ve hasta merkezli sonuç kanıtı doğrudan gösterilmemiştir.[7]

Kötüleşen çocuk

Tedavi sonrası yeniden yükselme ve güvenlik

  • Her müdahale sonrasında ritim, QRS genişliği, potasyum, glukoz, kapiller geri dolum zamanı (KGDZ), nabız ve kan basıncı yeniden değerlendirilmelidir.
  • İnsülin sonrası hipoglisemi erken veya gecikmiş gelişebilir; glukoz izlemi ilk düzelmeyle sonlandırılmamalıdır.
  • Hücre içine taşıma tedavileri geçicidir; potasyum vücuttan uzaklaştırılmadıkça serum düzeyi yeniden yükselebilir.
  • Diyaliz erişimi, nefroloji ve yoğun bakım desteği arrest gelişmeden etkinleştirilmelidir.
  • Kalsiyum uygulandıysa damar dışına kaçış, bradikardi/aritmi ve iyonize kalsiyum; bikarbonat kullanıldıysa pH ve sodyum izlenmelidir.

Bilgiyi geri çağırma

Etkileşimli değerlendirme

Her seçeneği tıklayabilirsiniz. Seçiminize özgü gerekçe yanıtın hemen altında görünür.

Soru 1

Arrest öncesi ağır hiperkalemide insülin-glukoz sonrası RCUK izlem önerisi hangisidir?

Soru 2

Hücre içine taşıma tedavileri için en doğru ifade hangisidir?

Soru 3

AHA 2025’e göre hiperkalemik kardiyak arrestte inhale β₂-agonist için öneri nedir?

Doğrulanmış kaynaklar

Kaynaklar