30 saniyede özet

Boğulma, suya batma sonucunda gelişen hipoksiden solunum arrestine ve ardından kardiyak arreste ilerleyebilir. Kardiyak arrestte göğüs kompresyonlarıyla birlikte ventilasyon uygulanır. Avrupa Resüsitasyon Konseyi/Resuscitation Council UK (ERC/RCUK) pediatrik temel yaşam desteğini beş başlangıç kurtarıcı solukla başlatır; Amerikan Kalp Derneği (AHA) 2025 ventilasyonlu KPR’nin otomatik eksternal defibrilatör (AED) uygulanmasından önce başlamasını önerir.[1][3]

Arrestte fark yaratan müdahale

Etkili ventilasyonu ilk kullanılabilir yöntemle başlatın.

Vaka ile Öğren

Altı yaşındaki çocuk havuzdan çıkarılmıştır. Yanıtsızdır ve normal solumamaktadır. AED yaklaşık 20 metre uzaktadır.

En uygun ilk yaklaşım hangisidir?

İlk 5–10 dakika

Kurtarmadan ileri desteğe

Kurtarıcı güvenliğini sağlayın

Eğitimsiz kurtarıcı suya girmemelidir. Karadan erişim ve yüzdürme aracı tercih edilir. Suda ventilasyon yalnız eğitimli kurtarıcı, yüzdürme desteği ve güvenli koşullarda değerlendirilir.[1][3]

Solunumu derhal destekleyin

Güvenli zeminde beş başlangıç kurtarıcı soluk verilir. Ventilasyon ağızdan ağıza, cep maskesi veya balon-valf-maske gibi ilk kullanılabilir yöntemle, gözle görülür göğüs yükselmesi sağlanarak başlatılır.[1][3]

Kompresyonlu KPR’yi sürdürün

Sağlık profesyonelinin hedefi kompresyon ve ventilasyon birlikteliğidir. Kurtarıcı ventilasyon veremiyorsa yardım gelene kadar yalnız kompresyon yapılması, hiç KPR yapılmamasından üstündür.[1]

Oksijen ve hava yolunu yönetin

Kullanılabilir olduğunda %100 oksijen verilir. Etkin balon-valf-maske ventilasyonu sağlanmışsa entübasyon için kompresyon veya ventilasyon geciktirilmez; ileri hava yolu yalnız uygun yetkinlikle uygulanır.[1][3]

AED’yi doğru zamanda uygulayın

Göğüs hızla kurulanır ve AED bağlanır; ancak ventilasyonlu KPR başlamadan AED aramak veya uygulamak temel tedaviyi geciktirmemelidir.[1][3]

Hipotermi ve nedeni değerlendirin

Çekirdek sıcaklık, glukoz ve elektrolitler ölçülür. Aritmi, nöbet, intoksikasyon ve travma gibi olayı başlatmış olabilecek nedenler araştırılır.[3]

Yanlış uygulamalar

Uygulanmaması gereken girişimler

Uygulama	Neden uygun değildir?
Karına bası veya Heimlich manevrasıyla su çıkarma	Hava yolu tıkanıklığına ilişkin açık kanıt yoksa ventilasyonu geciktirir ve kusma/aspirasyon riskini artırabilir.[9]
Rutin servikal immobilizasyon	Dalış, tekne kazası veya belirgin travma mekanizması yoksa rutin immobilizasyon oksijenasyon ve kurtarmayı geciktirebilir.[9]
Profilaktik antibiyotik	Enfeksiyon bulgusu ya da ağır kontamine su maruziyeti olmadan rutin koruyucu antibiyotik desteği bulunmamaktadır.[8][9]
Kortikosteroid	Aspirasyon hasarını önlemek veya nörolojik sonucu düzeltmek amacıyla rutin kullanım desteklenmemektedir.[9]
Entübasyonu ventilasyondan önce zorunlu görmek	İlk kullanılabilir yöntemle etkili ventilasyon daha önemlidir; ileri hava yolu girişimleri oksijenasyonu kesintiye uğratabilir.

Hipotermi ve ileri destek

Yeniden ısıtma ile ECPR kararı

Dolaşımı bulunan ve çekirdek sıcaklığı 35 °C’nin altında olan çocuk nazikçe, yatay konumda taşınır; gövdeye aktif dış ısıtma uygulanır. RCUK 2025 en az 1 °C/saat yeniden ısıtma hızını, 39–42 °C ısıtılmış intravenöz/intraosseöz sıvıları ve aşırı sıvı yükünden kaçınmayı önerir.[3]

Konvansiyonel KPR başarısız olduğunda, uygun sistem ve deneyim varsa ekstrakorporeal kardiyopulmoner resüsitasyon (ECPR) erken değerlendirilebilir. Boğulmaya özgü doğrulanmış pediatrik ECPR seçim ölçütleri bulunmamaktadır. Su altında kalma süresi, olayın tanıklı olup olmadığı, başlangıç ritmi, hipotermi derecesi, KPR niteliği ve hastanın genel klinik bağlamı bireysel kararın parçalarıdır; bu değişkenler tek başına dışlama ölçütü olarak kullanılmamalıdır.[1][3]

Kanıtın sınırı: Başlangıçta ventilasyon ile kompresyonun kesin sırasını doğrudan karşılaştıran pediatrik klinik çalışma yoktur. Boğulmaya bağlı arrestte ECPR’nin hasta merkezli sonuçları da AHA 2025 tarafından bilgi boşluğu olarak tanımlanmaktadır.[1]

Kötüleşen çocuk

Spontan dolaşım geri döndükten sonra

Güvenilir ölçüm sağlanınca solunan oksijen oranı periferik oksijen satürasyonu (SpO₂) %94–98 olacak biçimde azaltılır; kapnografi ve kan gazıyla normokapni hedeflenir.[3]
Akciğer hasarı, aspirasyon, pulmoner ödem ve akut solunum sıkıntısı sendromu açısından tekrarlanan değerlendirme yapılır; ventilasyon desteği akciğer patolojisine göre bireyselleştirilir.
Hipotermi, hipoglisemi, elektrolit bozukluğu, nöbet ve altta yatan aritmi veya toksisite tedavi edilir.
Bilinci baskılanmış, komatöz veya sedatize çocukta nörolojik prognoz tek bir süre, laktat, pH ya da ilk muayeneye dayandırılmaz; prognostik değerlendirme en az 72 saat ertelenir ve çoklu veri kaynakları birlikte kullanılır.[3]
Ateş gelişimi önlenir; dolaşım ve organ perfüzyonu yaşa uygun hedeflerle desteklenir.

Bilgiyi geri çağırma

Etkileşimli değerlendirme

Her seçeneği tıklayabilirsiniz. Seçiminize özgü gerekçe yanıtın hemen altında görünür.

Soru 1

Boğulmaya bağlı pediatrik arrestte ventilasyon için en doğru ifade hangisidir?

Soru 2

Boğulma sonrasında rutin profilaktik antibiyotik için en uygun yaklaşım hangisidir?

Doğrulanmış kaynaklar

Boğulma Sonrası Resüsitasyon