Yük verememe
Akut yürüyememe veya yük verememe kırmızı bayraktır.
30 saniyelik tarama
Altı kırmızı bayrak
Ateş + eklem ağrısı
Belirgin pasif hareket kısıtlılığında septik artrit düşünün.
Fokal kemik ağrısı
Gizli kırık veya osteomiyeliti dışlayın.
Gece ağrısı
Malignite, hematolojik hastalık ve süreğen enfeksiyonu araştırın.
Ergende diz ağrısı
Kalçayı muayene edin; femur başı epifiz kaymasını düşünün.
Öykü–bulgu uyumsuzluğu
Çocuk istismarı olasılığını değerlendirin.
Ateşin bulunmaması, erken kemik-eklem enfeksiyonunu; normal ilk grafi ise gizli kırığı, erken osteomiyeliti veya erken Perthes hastalığını tek başına dışlamaz.[1],[2],[4],[5]
Muayeneyi tamamlayın
Bakın
Genel görünüm, yaşamsal bulgular, yürüme/emekleme, istirahat pozisyonu, şişlik, kızarıklık, deformite ve cilt bulguları.
Dokunun
Kemik boyunca fokal hassasiyet, eklem ısısı ve efüzyon, yumuşak doku, baldır, kompartmanlar ve distal dolaşım.
Hareket ettirin
Aktif ve pasif hareketi karşı tarafla karşılaştırın; ağrılı bölgenin üst ve alt eklemlerini değerlendirin.
Tamamlayın
Kalça, omurga, sakroiliak bölge, nörolojik muayene, karın, kasık, skrotum ve testis.
Bulgu → eylem
Klinik karar tablosu
| Klinik örüntü | İlk yaklaşım |
|---|---|
| Genel durum bozuk, ateşli veya dolaşımı bozulmuş | ABCDE, sepsis yaklaşımı, kan kültürü, gecikmeden tedavi ve acil uzman görüşü |
| Ateş + yerleşmiş eklem ağrısı + pasif hareket kısıtlılığı | Septik artrit: acil ortopedi, kan kültürü, ultrasonografi/uygun görüntüleme ve eklem sıvısı örneklemesi |
| Fokal kemik hassasiyeti veya ekstremiteyi kullanmama | Hedefli grafi; osteomiyelit kuşkusunda kan kültürü, CRP/ESH ve MRG |
| Fazla kilolu ergen + kalça/uyluk/diz ağrısı | Femur başı epifiz kayması: yürütmeyin, bilateral kalça görüntülemesi ve acil ortopedi |
| Küçük çocuk + yük verememe + tibia hassasiyeti | Yeni yürümeye başlayan çocuk kırığı: hedefli grafi; normal ilk grafiye karşın klinik kuşkuyu sürdürün |
| Bel ağrısı, öne eğilmeyi reddetme veya emeklememe | Diskit/vertebral osteomiyelit: omurga muayenesi, MRG ve uzman görüşü |
İnceleme seçimi
Görüntülemeyi ve laboratuvarı hedefleyin
Travma / kemik hassasiyeti
Şüpheli bölgenin hedefli düz grafisi. İlk grafi normal olsa bile klinik kuşku sürebilir.
Kalça septik artriti kuşkusu
Ultrasonografi efüzyonu gösterir; septik artrit ile geçici sinoviti tek başına ayırt etmez.
Kemik-eklem enfeksiyonu
Hemogram, CRP, ESH ve kan kültürü; yayılım için manyetik rezonans görüntüleme.
Kalıcı veya açıklanamayan aksama
Yeniden muayene; çocuk ortopedisi/romatoloji görüşü ve hedefli ileri görüntüleme.
Beş yaş ve altındaki akut aksayan çocukta ACR görüntüleme ölçütleri yakınmanın yerleşimine ve enfeksiyon kuşkusuna göre uygulanır.[3],[4],[5]
Kocher ölçütlerinin sınırı
Sıcaklık >38,5 °C
Yük verememe
ESH >40 mm/saat
Lökosit >12.000/mm³
Caird yaklaşımı CRP >20 mg/L değerini ekler. Bu ölçütler yalnız akut ağrılı kalçada septik artrit–geçici sinovit ayrımına yardımcıdır; düşük puan septik artriti güvenle dışlamaz ve diğer eklemler ya da diğer ciddi tanılar için dışlama aracı değildir.[6],[7],[8]
Kötüleşen çocuk
- ABCDE yaklaşımıyla yeniden değerlendirin; oksijenlenme, ventilasyon ve dolaşımı destekleyin.
- Kan glukozunu ölçün; damar içi veya gerekirse kemik içi erişimi sağlayın.
- Sepsis kuşkusunda kültür alın; ancak antibiyotiği örnekleme veya görüntüleme için geciktirmeyin.
- Ekstremitede dolaşım, duyu ve motor işlevi; kompartman sendromu ve nekrotizan enfeksiyon bulgularını değerlendirin.
- Ortopedi, çocuk enfeksiyon hastalıkları ve çocuk yoğun bakım ekipleriyle erken iletişim kurun.
Taburculuk kontrolü
01Çocuk rahat yürüyor mu?
02Ağrı basit analjeziyle kontrol altında mı?
03Ciddi tanılar klinik olarak düşük olasılıklı mı?
04Bakım veren yeniden başvuru bulgularını biliyor mu?
05İzlem zamanı ve yeri açık mı?
Soruların tamamına güvenle “evet” yanıtı verilemiyorsa taburculuk kararını yeniden değerlendirin.[1],[2]
Ayrıntılı değerlendirme
Yaşa göre ayırıcı tanı, enfeksiyon ve görüntüleme rehberi
Bilimsel dayanak