Vaka ile ÖğrenKrupÜst hava yolu obstrüksiyonu

Krup Gibi Başladı: Üst Hava yolu Ne Zaman Tehlikeli?

18 aylık çocuk gece havlar öksürüğü ve ses kısıklığı ile başvuruyor. İstirahatte stridor duyuluyor. Şiddet değerlendirmesi, tedavi kararı, nebülize adrenalin sonrası gözlem ve taburculuk güvenliğini yönetin.

Hazırlayan: Prof. Dr. Hayri Levent YILMAZKanıt: CPS 2026 + RCH 2024Hedef: Çocuk acil ekibi

Hasta

18 ay · Erkek · Gece başlayan havlar öksürük

Stridor

(+)

SpO₂

%96

Ateş

Yok

Toksik

Değil

Henüz başlamadı
İlerleme0/6
1

İlk yaklaşım

İlk öncelik
+0 dk

18 aylık erkek çocuk, 3 günlük viral üst solunum yolu prodromu sonrası gece başlayan havlar tarzında öksürük, ses kısıklığı ve annesinin fark ettiği “ıslık sesi” ile başvuruyor. Annede belirgin endişe var.

2

Şiddet değerlendirmesi

Şiddet sınıflaması
+2 dk

İstirahatte stridor devam ediyor; suprasternal ve subkostal çekilmeler belirgin. Şiddet sınıflaması:

Stridor

İstirahatte (+)

Çekilme

Belirgin

Hava girişi

Korunmuş

SpO₂

%96

Bilinç

Uyanık

Toksik

Görünüm yok

3

İlk tedavi

İlk 10 dakika
+5 dk

Aile “Buhar versek geçer mi, Ventolin gerekir mi?” diye soruyor. İlk tedavi kararınız:

4

İlaç istemi

Doz güvenliği
+7 dk

Yakın tarihli kayıtlı ağırlık: 11 kg. Oral ilaç alabilecek durumda. İlaç istemi:

5

Tedaviye ilk yanıt

Erken yanıt
+30 dk

Adrenalinden 20 dakika sonra stridor belirgin azaldı ve çekilmeler hafifledi.

Stridor

Azaldı

Solunum işi

Geriledi

SpO₂

%97

Bilinç

Uyanık ve sakin

Oral alım

Birkaç yudum aldı

Toksik

Görünüm yok

6

Gözlem ve taburculuk

Güvenli çıkış
+3:30 dk

Son karar tek bir saturasyon ölçümüne değil, klinik seyre dayanır.

0. dakika

Adrenalin öncesi

  • İstirahatte stridor
  • Belirgin çekilme
  • SpO₂ %96
  • Huzursuz

30. dakika

Erken yanıt

  • Stridor belirgin azaldı
  • Çekilme hafifledi
  • Hava girişi iyi
  • Oral sıvı başladı

120. dakika

Etki azalırken

  • İstirahatte stridor yok
  • Minimal çekilme
  • Ek adrenalin gerekmedi
  • Davranış bazal

180. dakika

Son muayene

  • İstirahatte stridor yok
  • Solunum işi minimal
  • Oral alım kabul edilebilir
  • Oksijen gereksinimi yok
Aileye verilecek geri başvuru uyarıları (8 madde)
1.Çocuk sakinken yeniden stridor duyulması
2.Göğüste/boyunda artan çekilme
3.Morarma/solukluk
4.Konuşma/ağlama gücünde azalma
5.Salya/yutamama
6.Yüksek ateşle toksik görünüm
7.Sıvı alamama
8.Ailenin "çocuk normal görünmüyor" kaygısı

Ev mesajı: Havlar öksürük birkaç gece sürebilir ve geceleri artabilir. Çocuk sakin tutulmalı, sıvı alımı desteklenmeli; sıcak buhar, öksürük kesici veya sedatif verilmemelidir. İstirahatte stridor gelişirse beklenmeden yeniden değerlendirilmelidir.

Klinik Not

18 aylık erkek çocuk; viral üst solunum yolu prodromu sonrasında gece başlayan havlar tarzda öksürük, ses kısıklığı ve inspiratuvar stridor ile başvurdu. İlk değerlendirmede annesinin kucağında uyanık ve huzursuz; istirahatte inspiratuvar stridor, belirgin suprasternal/subkostal çekilme mevcut. Hava girişi korunmuş; salya, yutamama, öne eğik oturma, ürtiker/anjiyoödem, ani aspirasyon öyküsü veya toksik görünüm yok. SpO₂ %96 oda havasında. Klinik tablo en az orta şiddette, ağırlaşma açısından yakın izlem gerektiren tipik viral krup ile uyumlu değerlendirildi. Çocuk ebeveyn kucağında ve rahat pozisyonunda tutuldu; gereksiz girişim yapılmadı. Deksametazon 0,6 mg/kg (11 kg için 6,6 mg) PO tek doz ve L-adrenalin 1 mg/mL çözeltiden 5 mL (toplam 5 mg) nebülizasyon uygulandı. Yirminci dakikada stridor ve çekilmelerde belirgin gerileme izlendi. Adrenalin sonrası 3 saatlik seri değerlendirmede istirahatte stridor tekrarlamadı, ek adrenalin/oksijen gerekmedi, solunum işi minimal kaldı ve oral alım düzeldi. Son muayene sonrası yazılı geri başvuru uyarıları verilerek taburcu edildi.

Uyarı: Bu olgu çalışması eğitim amacıyla hazırlanmıştır ve klinik karar desteği yerine geçmez. Her hastanın bireysel değerlendirmesi gerekir. İlaç uygulamasında yerel preparat, konsantrasyon ve maksimum doz kurum protokolünden ikinci kez doğrulanmalıdır. Hazırlayan: Prof. Dr. Hayri Levent YILMAZ. Kanıt temeli: CPS 2026, RCH 2024 ve güncel pediatrik üst hava yolu kılavuzları.