Endikasyon
İki uygun benzodiazepin dozuna rağmen süren KSE
Doz, ilaç hacmi, son derişim ve infüzyon süresi aynı protokolden alınır
Levetirasetam, uygun dozda iki benzodiazepin uygulamasına rağmen süren pediatrik konvülzif status epileptikusta (KSE) kullanılabilen ikinci basamak antikonvülzan ilaçlardan biridir. Güvenli uygulama; seçilen protokolün, hastanın ağırlığının, azami dozun, 100 mg/mL üründen çekilecek ilaç hacminin, son derişimin, infüzyon süresinin ve çocuğun klinik yanıtının birlikte doğrulanmasını gerektirir.[1][2][3]
İki uygun benzodiazepin dozuna rağmen süren KSE
Türkiye 2024 veya kurumun açıkça tanımlanmış güncel şeması
mg/kg hesabı ve protokole özgü azami toplam mg
100 mg/mL üründen çekilecek hacim ve son derişim
İnfüzyon süresi, damar yolu ve sürekli klinik izlem
İlacın seçimi nöbetin adıyla değil; çocuğun fizyolojisi, eş hastalıkları, önceki ilaçları ve kurumun güvenli hazırlama kapasitesiyle birlikte yapılır.
| Evre | Klinik işlem | Levetirasetam açısından anlamı |
|---|---|---|
| İlk 5 dakika | Hava yolu, solunum, dolaşım ve yatak başı glukoz değerlendirilir; nöbet süresi ve daha önce verilen ilaçlar belirlenir. | Levetirasetam bu işlemlerin yerine geçmez.[1][3] |
| Birinci basamak | Uygun benzodiazepin verilir; ilk doza rağmen nöbet sürerse protokole göre ikinci doz uygulanır. | İki uygun dozdan önce rutin levetirasetam yüklemesine geçilmez.[2][3] |
| İkinci basamak | Levetirasetam, fenitoin, uluslararası kaynaklarda yer alan fosfenitoin veya valproat; çocuğun klinik durumuna ve yerel olanaklara göre seçilir. | Levetirasetam kanıta dayalı bir seçenektir; belirgin etkinlik üstünlüğü kanıtlanmamıştır. Fosfenitoin Türkiye’de rutin klinik kullanımda bulunmadığından yerel seçeneklerle karıştırılmamalıdır.[2][5][8] |
| Yanıt yok | Uygulanan gerçek doz ve damar yolu doğrulanır; dirençli status epileptikus yönetimi başlatılır. | Aynı yükleme dozu otomatik olarak yinelenmez; çocuk yoğun bakım, nöroloji, hava yolu ve elektroensefalografi planı birlikte yürütülür.[1][3] |
Farklı şemalar birbirinin düzeltmesi değildir. Her satır, kendi doz–azami doz–son derişim–infüzyon süresi bütünü içinde uygulanmalıdır.
| Kaynak | Yükleme dozu | Azami doz | Son derişim | İnfüzyon |
|---|---|---|---|---|
| Türkiye 2024 | 60 mg/kg | 3.000 mg | 15–50 mg/mL | 5–15 dakika[1] |
| RCH Melbourne | 40–60 mg/kg | 4.500 mg | 50 mg/mL | 5 dakika[4] |
| ESETT | 60 mg/kg | 4.500 mg | Araştırma hazırlığı | 10 dakika[5] |
| EcLiPSE / ConSEPT | 40 mg/kg | Çalışma protokolüne göre | Çalışma hazırlığı | Yaklaşık 5 dakika[6][7] |
| Türkiye ürün bilgisi | Epilepside günlük tedavi şeması | KSE yükleme sınırı tanımlamaz | En az 100 mL seyreltici | 15 dakika[9] |
Kurumunuz farklı bir yazılı protokol benimsememişse, Türkiye 2024 şeması ayrı bir güvenli uygulama adımları olarak ele alınmalıdır: 60 mg/kg, azami 3.000 mg, 15–50 mg/mL ve 5–15 dakika. İstem bu dört bilgiyi birlikte içermelidir.[1]
İncelenen Türkiye’deki Kısa Ürün Bilgisi (KÜB) 15 dakikalık infüzyonu epilepside intravenöz uygulama için tanımlar; KSE’ye özgü 60 mg/kg yükleme şemasını tanımlamaz. Akut status uygulaması ruhsat bilgisi, ulusal protokol ve kurum eczane kuralları birlikte değerlendirilerek yürütülmelidir.[1][9]
Hesaplayıcı, farklı protokollerin birbirine karıştırılmasını önlemek için seçilen şemanın azami dozunu ve uygulama ayrıntılarını birlikte gösterir.
Ağırlığı doğrulanmamış çocukta tahmini değerle ilaç hazırlamayın.
Seçilen şema
Acil yükleme hazırlanırken flakon derişimi ile son infüzyon derişimi birbirinden ayrı yazılmalıdır.
İncelenen Türkiye ürün bilgisine göre levetirasetam, sık kullanılan birçok antikonvülzan ilacın serum düzeyini belirgin biçimde değiştirmez ve bu ilaçlar da levetirasetamın farmakokinetiğini klinik açıdan önemli ölçüde etkilemez. Bununla birlikte metotreksat ile birlikte kullanımda metotreksatın uzaklaştırılmasının azalabildiği ve toksik düzeylerin uzayabildiği bildirilmiştir. Ayrıca farmakokinetik etkileşimin az olması, iki ilacın aynı torbada veya aynı hattan geçimli olduğu anlamına gelmez; fiziksel geçimlilik ayrı kaynaktan doğrulanmalıdır.[9]
“Levetirasetam 60 mg/kg İV/İO, azami 3.000 mg; 100 mg/mL üründen hesaplanan hacim … mL. Sodyum klorür %0,9 veya dekstroz %5 ile son derişim 15–50 mg/mL olacak biçimde toplam … mL’ye tamamla; infüzyon pompasıyla … dakikada uygula. Nöbet, solunum, oksijenlenme, kalp hızı, kan basıncı ve perfüzyonu sürekli izle.”[1]
İzlem yalnız ilaç yan etkisini değil, süren status epileptikusu, önceki benzodiazepinlerin etkisini ve altta yatan hastalığın kötüleşmesini de saptamayı amaçlar.
| İzlem alanı | Aranan bulgu | Gerekli yaklaşım |
|---|---|---|
| Nöbet ve zaman | Motor nöbetin sürmesi, yeniden başlaması veya ince motor bulgular | İnfüzyon başlangıç–bitiş zamanı ile klinik nöbet sonlanma zamanı kaydedilir; yanıt yoksa dirençli status yolu etkinleştirilir.[1][3] |
| Solunum ve oksijenlenme | Hipoventilasyon, apne, oksijen satürasyonunda düşme, hava yolu reflekslerinin kaybı | Balon–maske ventilasyonu ve ileri hava yolu desteği geciktirilmez; verilen benzodiazepinler ile statusun etkisi birlikte değerlendirilir.[3] |
| Dolaşım | Bradikardi, hipotansiyon, uzamış kapiller geri dolum zamanı, zayıf nabız | İnfüzyon ve klinik durum yeniden değerlendirilir; oksijenlenme, ventilasyon ve dolaşım desteği eş zamanlı sağlanır. |
| Bilinç ve davranış | Beklenenden uzun uyku hâli, ajitasyon, saldırganlık, belirgin davranış değişikliği veya psikotik belirti | Nöbet sonrası dönem, benzodiazepin etkisi, metabolik/yapısal neden, konvülzif olmayan status ve levetirasetamın nöropsikiyatrik etkileri birlikte değerlendirilir.[10] |
| Aşırı duyarlılık ve deri | Ürtiker, yüz–dil şişliği, bronkospazm, hipotansiyon veya yeni yaygın döküntü | İnfüzyon durdurulur; anafilaksi veya ciddi deri reaksiyonu olasılığına göre acil tedavi başlatılır.[10] |
| Damar yolu | Ağrı, şişlik, kızarıklık, akışta direnç veya sızıntı | İnfüzyon durdurularak damar yolu değerlendirilir; kurumun ekstravazasyon yaklaşımı uygulanır. |
Levetirasetam büyük ölçüde böbrek yoluyla uzaklaştırılır. Ürün bilgilerindeki böbrek işlevine göre doz tabloları esas olarak idame tedavisine yöneliktir. KSE’de akut yükleme ve yükleme sonrası idame planı birbirinden ayrılmalı; pediatrik nöroloji ve klinik eczacılık desteğiyle, kullanılan ürün ve kurum protokolüne göre düzenlenmelidir.[9][10]
Bu sayfadaki temel kanıt bir aydan büyük çocuklara yöneliktir. Yenidoğan nöbeti; etiyoloji, elektroensefalografik değerlendirme, ilaç seçimi ve doz bakımından ayrı bir protokol gerektirir. Buradaki 40–60 mg/kg şemaları yenidoğana kendiliğinden aktarılmamalıdır.[3][8]
Çalışmaların sonuç tanımları ve uygulama şemaları farklıdır. Yüzdeler tek başına bir ilaç sıralaması oluşturmaz.
%52 / %49 / %52
İnfüzyon başlangıcından 60 dakika sonra klinik nöbetin sona ermesi, bilinçte düzelme ve ek antikonvülzan gerekmemesiyle tanımlanan başarı; levetirasetamda %52, fosfenitoinde %49 ve valproatta %52 idi. İlaçlar arasında belirgin etkinlik farkı saptanmadı.[5]
%70 / %64
Klinik KSE levetirasetam grubunda %70, fenitoin grubunda %64 oranında sonlandı; levetirasetamın üstünlüğü gösterilmedi.[6]
%50 / %60
İnfüzyon tamamlandıktan beş dakika sonra nöbet sonlanması levetirasetamda %50, fenitoinde %60 idi; levetirasetam üstün bulunmadı.[7]
PedEmUP standart bölümü
İnfüzyonu ve hastayı eş zamanlı değerlendirin; hava yolunu açın, etkili balon–maske ventilasyonunu başlatın ve gerektiğinde ileri hava yoluna geçin. Önceki benzodiazepinler, süren nöbet, aspirasyon ve altta yatan hastalık birlikte düşünülmelidir.[3]
İnfüzyonu durdurun; nabız, ritim, kapiller geri dolum zamanı ve kan basıncını yeniden değerlendirin. Hipoksi ve asidozu düzeltin; perfüzyonu bozan bradikardi veya nabızsızlık varsa ilgili pediatrik resüsitasyon algoritmasına geçin.
Bilinç bozukluğunu yalnız levetirasetam etkisi olarak kabul etmeyin. Nöbet sonrası dönem, benzodiazepin etkisi, hipoglisemi ve elektrolit bozukluğu, enfeksiyon, yapısal beyin hastalığı ve konvülzif olmayan status birlikte değerlendirilir; acil veya sürekli elektroensefalografi planlanır.[1][3]
Flakon derişimi, toplam mg, çekilen mL, son toplam hacim, mg/mL, pompa hızı, infüzyon süresi ve kullanılan protokol iki klinisyen tarafından doğrulanır. Stabilizasyonla eş zamanlı olarak ilaç güvenliği bildirimi ve kök neden incelemesi başlatılır.
Kötüleşen çocukta temel karar: Levetirasetamın görece elverişli kardiyorespiratuvar güvenlik profili, kötüleşmeyi ilaca bağlamadan beklemeyi haklı çıkarmaz. Süren elektrografik nöbet, yetersiz ventilasyon, ilaç uygulama hatası, metabolik bozukluk ve altta yatan hastalık aynı zaman diliminde araştırılmalıdır.
Her seçenek tıklanabilir. Seçimin ardından o seçeneğe özgü açıklama ve tek en uygun yanıt gösterilir.
Ulusal protokol, pediatrik kılavuzlar, randomize kontrollü çalışmalar, 2025 sistematik derlemesi ve ürün bilgileri 18 Ağustos 2026 tarihinde erişim ve hedef uygunluğu açısından yeniden denetlenmiştir.
Türk Çocuk Acil Tıp ve Yoğun Bakım Derneği. Kritik Çocuk Hastada Status Epileptikus Protokolü. 2024.
Türkiye uygulaması için levetirasetam 60 mg/kg, azami 3.000 mg; intravenöz/intraosseöz uygulama, 5–15 dakikalık infüzyon, 15–50 mg/mL son derişim ve sodyum klorür %0,9 veya dekstroz %5 ile hazırlama çerçevesi.
Kaynağı görüntüleNational Institute for Health and Care Excellence. Epilepsies in children, young people and adults (NG217): Treating status epilepticus, repeated or cluster seizures, and prolonged seizures. Updated 5 August 2026.
İki benzodiazepin dozuna yanıt vermeyen konvülzif status epileptikusta intravenöz levetirasetam, fenitoin veya sodyum valproat seçenekleri; levetirasetam kullanımının ruhsat durumuna ilişkin uyarı.
Kaynağı görüntüleMcKenzie KC, Hahn CD, Friedman JN. Emergency management of the paediatric patient with convulsive status epilepticus. Paediatr Child Health. 2021;26(1):50–57.
Bir aydan büyük çocuklarda zamanında benzodiazepin tedavisi, en çok iki dozdan sonra ikinci basamağa geçiş, kardiyorespiratuvar izlem ve levetirasetamın klinik seçimi.
Kaynağı görüntüleRoyal Children’s Hospital Melbourne. Clinical Practice Guidelines: Seizures — Acute Management.
Levetirasetam 40–60 mg/kg intravenöz/intraosseöz, azami 4,5 g; 50 mg/mL son derişim ve 5 dakikalık infüzyon.
Kaynağı görüntüleChamberlain JM, Kapur J, Shinnar S, et al. Efficacy of levetiracetam, fosphenytoin, and valproate for established status epilepticus by age group (ESETT). Lancet. 2020;395:1217–1224.
Çocuk alt grubunda 60 mg/kg levetirasetamın azami 4.500 mg olarak 10 dakikada uygulanması; levetirasetam, fosfenitoin ve valproat arasında belirgin etkinlik üstünlüğü saptanmaması.
Kaynağı görüntüleLyttle MD, Rainford NEA, Gamble C, et al. Levetiracetam versus phenytoin for second-line treatment of paediatric convulsive status epilepticus (EcLiPSE). Lancet. 2019;393:2125–2134.
Levetirasetam 40 mg/kg ile fenitoin 20 mg/kg karşılaştırması; levetirasetamın fenitoine üstünlüğü gösterilmemiştir.
Kaynağı görüntüleDalziel SR, Borland ML, Furyk J, et al. Levetiracetam versus phenytoin for second-line treatment of convulsive status epilepticus in children (ConSEPT). Lancet. 2019;393:2135–2145.
Üç ay–16 yaş grubunda levetirasetam 40 mg/kg ile fenitoin 20 mg/kg karşılaştırması; levetirasetamın fenitoine üstünlüğü gösterilmemiştir.
Kaynağı görüntüleAlsabri M, Elsayed SM, Rath S, et al. Efficacy and safety of levetiracetam for pediatric convulsive status epilepticus in emergency settings: a systematic review and meta-analysis. BMC Neurol. 2025;25:309.
On dört çalışma ve 2.473 çocuğun sentezi; nöbet sonlanması ve yineleme bakımından karşılaştırılan ikinci basamak ilaçlar arasında belirgin fark bulunmaması, kanıt kesinliğini sınırlayan heterojenlik.
Kaynağı görüntüleLESİTAM 500 mg/5 mL intravenöz infüzyonluk çözelti hazırlamak için konsantre — Türkiye’deki Kısa Ürün Bilgisi (KÜB).
Türkiye’de bulunan 100 mg/mL sunum; intravenöz kullanım, 100 mL geçimli seyreltici, 15 dakikalık infüzyon, sodyum klorür %0,9, dekstroz %5 veya laktatlı Ringer ile geçimlilik ve ilaç etkileşimi bilgileri. Bu ürün bilgisi status epileptikusa özgü yükleme şeması değildir.
Kaynağı görüntüleNational Library of Medicine. Levetiracetam Injection — DailyMed Prescribing Information.
100 mg/mL ürünün hazırlanması, pediatrik hastada daha küçük hacim gerektiğinde 15 mg/mL’yi aşmayan son derişim, 15 dakikalık infüzyon, geçimli çözeltiler, aşırı duyarlılık ve nöropsikiyatrik istenmeyen etkiler. Ürün ve endikasyon farklılıkları nedeniyle yerel Kısa Ürün Bilgisinin yerine geçmez.
Kaynağı görüntüle