İlaç GüvenliğiDissosiyatif sedasyonGüncelleme: 19 Ağustos 2026

Amaç, doz, uygulama yolu ve kurtarma yeterliliği birlikte planlanır

Ketamin: Çocuk Acilde Doz, Uygulama ve Sedasyon Güvenliği

Ketamin analjezi, amnezi ve dissosiyatif sedasyon sağlar. Solunum dürtüsünü çoğu çocukta koruması; apne, laringospazm, aspirasyon veya hemodinamik bozulma gelişmeyeceği anlamına gelmez. Güvenli kullanım, amaçlanan sedasyon düzeyinden daha derin sedasyonu yönetebilen ekip ve eksiksiz izlem gerektirir.[1][2][3]

Temel güvenlik hükmüHava yolu refleksleri korunabilir; hava yolu riski ortadan kalkmaz.

Oksijen, aspirasyon cihazı, balon–maske, kapnografi ve ileri hava yolu araçları işlemden önce hazır olmalıdır.

30 saniyelik hızlı klinik değerlendirme

Ketamin uygulamasından önce dört karar kesinleşmelidir

Hedef

Analjezi, dissosiyatif sedasyon, ajitasyon kontrolü veya entübasyon indüksiyonu aynı doz değildir.

Uygulama yolu

Damar içi (İV) ve kas içi (İM) şemalar birbiriyle değiştirilemez.

Kurtarma planı

Apne, laringospazm, kusma ve beklenenden derin sedasyon için ekip hazırdır.

Yeniden değerlendirme

Ek doz, amaçlı hareket ve ağrı yanıtına göre verilir; nistagmus tek başına yetersiz sedasyon değildir.

Açlık süresi: Acil ve gerekli bir işlem yalnız önerilen açlık süresi tamamlanmadığı için otomatik olarak ertelenmez. İşlemin aciliyeti, aspirasyon riski, sedasyon derinliği ve hava yolu hazırlığı birlikte değerlendirilir.[2][6]

Endikasyon ve klinik bağlam

Ketaminin uygunluğu, hedeflenen klinik etkiye göre belirlenir

Prosedürel dissosiyasyon için güçlü bir seçenektir; düşük doz analjezi, ağır ajitasyon, entübasyon ve kritik astım kullanımları ayrı klinik kararlardır.

Klinik hedef	Ketaminin yeri	Güvenlik sınırı
Kısa ve ağrılı işlem	Redüksiyon, kesi onarımı, apse drenajı veya yabancı cisim çıkarılması gibi ağrı ve hareketsizlik gerektiren işlemlerde dissosiyatif sedasyon sağlar.[1]	Ağız içi ve arka yutak uyarısında laringospazm riski ayrıca değerlendirilir.
Akut ağrı	Dissosiyasyon gerekmeyen seçilmiş hastada 0,1–0,3 mg/kg İV düşük doz analjezi düşünülebilir.	Yavaş infüzyon ve sedasyon izlemi gerekir; opioidlerle birlikte toplam solunum riski artar.[2][4]
Hızlı ardışık entübasyon	Bronkodilatör ve çoğunlukla sempatomimetik özellikleri nedeniyle uygun bir indüksiyon seçeneğidir.[7]	Katekolamin rezervi tükenmiş şokta hipotansiyon gelişebilir; indüksiyon dozu fizyolojiye göre azaltılır.
Ağır ajitasyon	Sözel yatıştırma ve daha düşük yoğunluklu seçenekler başarısız olduğunda, çocuğun kendisine veya çevresine yakın tehlike oluşturduğu seçilmiş durumda hızlı denetim sağlayabilir.	Kanıt çoğunlukla gözlemseldir. Kurumun çocuk ajitasyonu protokolü, güvenli fiziksel yaklaşım ve tam hava yolu hazırlığı gerekir.
Kritik astım	Entübasyon indüksiyonunda yararlı olabilir; seçilmiş dirençli bronkospazmda ek tedavi olarak kullanılmıştır.	Rutin sürekli infüzyon lehine kanıt yetersizdir; standart astım tedavilerinin yerine geçmez.[8]

Doz ve eğitim amaçlı hesap

Uygulama yolu ile klinik hedef, dozdan önce seçilmelidir

Hesaplayıcı örnek bir başlangıç dozu gösterir; gerçek istem ürün etiketi ve kurum protokolüyle iki kişi tarafından doğrulanmalıdır.

Çocuğun ağırlığı

Klinik hedef ve yol

İV dissosiyatif sedasyon

Örnek başlangıç dozu20 mg1 mg/kg

50 mg/mL üründen0,4 mLÜrün etiketini okuyarak doğrulayın

Uygulama notu1–2 dakikada; gerekirse 0,25–0,5 mg/kg ek doz

Amaç	Sık kullanılan şema	Uygulama notu
İV dissosiyatif sedasyon	1–1,5 mg/kg; gerekirse 0,25–0,5 mg/kg ek doz	1–2 dakikada uygulayın. RCH toplam 4,5 mg/kg sınırı verir; 2,5 mg/kg üzeri İV toplam dozda istenmeyen olay olasılığı artar.[1]
İM dissosiyatif sedasyon	4 mg/kg; gerekirse 10 dakika sonra 2 mg/kg	RCH toplam 6 mg/kg sınırı verir. Başlangıç yaklaşık 3–4 dakikadır.[1]
Düşük doz İV analjezi	0,1–0,3 mg/kg	Yaklaşık 10–15 dakikada yavaş infüzyon; dissosiyatif sedasyon dozu değildir.
İV entübasyon indüksiyonu	Sıklıkla 1–2 mg/kg	Şok, kalp hastalığı ve önceden verilen sedatiflerde azaltılmış doz gerekebilir. Entübasyon sonrası analjezi ve sedasyon ayrıca planlanır.[3][7]

Hazırlama ve uygulama

Doğru doz, doğru derişim ve kontrollü uygulama hızıyla tamamlanır

Hazırlama denetimi

1. Gerçek ağırlığı ve klinik hedefi doğrulayın.
2. Flakondaki toplam mg ve mg/mL derişimini yüksek sesle okuyun; Türkiye’de incelenen KETALAR sunumu 500 mg/10 mL, yani 50 mg/mL’dir.[3]
3. Toplam mg ve çekilecek mL için bağımsız çift kontrol yapın.
4. İV bolusu en az 60 saniyede, çocuk acil sedasyon şemasında tercihen 1–2 dakikada uygulayın.[1][3]
5. Aynı enjektörde barbitürat veya diazepamla karıştırmayın; Türkiye ürün bilgisi çökelti oluşabileceğini belirtir.[3]

Dikkat gerektiren durumlar

• Üç aydan küçük bebekte prosedürel sedasyon için kullanılmamalı; bir yaş altında kıdemli değerlendirme yapılmalıdır.[1]
• Aktif solunum yolu enfeksiyonu, bilinen zor hava yolu, arka yutak işlemi, önemli kalp hastalığı ve kan basıncı artışının tehlikeli olduğu durumlarda risk–yarar yeniden değerlendirilir.[1][3]
• Aminofilin veya teofilin ile birlikte kullanım nöbet eşiğini düşürebilir; alternatifler değerlendirilmelidir.[4]
• Opioid, benzodiazepin ve diğer merkezi sinir sistemi baskılayıcılarıyla sedasyon ve solunum riski artar.
• Kas tonusu, nistagmus veya amaçsız hareket tek başına ek doz gerekçesi değildir; ağrı yanıtı ve amaçlı kaçınma değerlendirilir.

İzlem ve derlenme

Monitör değerleri, doğrudan klinik gözlemin yerini tutmaz

Solunum

Göğüs hareketi, hava yolu sesi, solunum sayısı, periferik oksijen satürasyonu ve uygun olguda kapnografi.

Dolaşım

Kalp hızı, ritim, kan basıncı, nabız niteliği ve kapiller geri dolum zamanı.

Sedasyon

Amaçlı hareket, ağrı yanıtı, gözler açık dissosiyasyon ve beklenenden derin sedasyon ayrımı.

Derlenme

Başlangıç nörolojik durumuna dönüş, güvenli hareket ve iletişim, bulantı-kusma ve sorumlu erişkin gözetimi.

İstenmeyen etki	Tanıma	İlk yaklaşım
Laringospazm	Hava akımının azalması, inspiratuvar ses, göğüs hareketinde bozulma, satürasyon düşmesi	İşlemi durdurun, yardım çağırın, hava yolunu açın, sürekli pozitif basınç uygulayın; düzelmezse ileri hava yoluna geçin.[1][5]
Apne veya hipoventilasyon	Solunum hareketinde azalma, yükselen soluk sonu karbondioksit, satürasyon düşmesi	Uyarı, hava yolu açma, oksijen ve etkili balon–maske ventilasyonu; gerekirse entübasyon.
Kusma	Öğürme, kusma, sekresyon artışı	Yan pozisyon, aspirasyon, oksijenlenme ve aspirasyon bulgularının değerlendirilmesi.
Uyanma döneminde huzursuzluk	Canlı düşler, korku, ajitasyon veya yönelim bozukluğu	Düşük uyaranlı ortam, sakin yaklaşım ve fizyolojik nedenlerin dışlanması; ek sedatif yalnız belirgin gereksinimde.

PedEmUP standart bölümü

Kötüleşen Çocuğa Yaklaşım

Solunum veya hava yolu bozuluyor

1. İşlemi ve ilaç uygulamasını durdurun; yardım çağırın.
2. Baş-boyun pozisyonu, çene itme, aspirasyon ve yüksek akımlı oksijen sağlayın.
3. Etkisiz solunumda balon–maske ventilasyonuna başlayın; laringospazmda sürekli pozitif basınç uygulayın.
4. Düzelme yoksa nöromüsküler blokaj ve entübasyon dâhil ileri hava yolu planını uygulayın.[1][2]

Dolaşım veya bilinç bozuluyor

• Nabız, ritim, kan basıncı, kapiller geri dolum zamanı ve ventilasyonu yeniden değerlendirin.
• Hipotansiyonda gizli hipovolemi, katekolamin tükenmesi, hızlı İV uygulama ve eş ilaçları araştırın; uygun sıvı ve vazoaktif desteği geciktirmeyin.
• Bilinç beklenenden uzun süre düzelmiyorsa hipoglisemi, hipoksi, hiperkapni, nöbet, kafa içi hastalık ve toksik maruziyeti birlikte değerlendirin.
• Verilen toplam mg, çekilen mL, ürün derişimi, uygulama yolu ve zamanı iki kişiyle yeniden doğrulayın.

Etkin geri çağırma

Açıklamalı klinik sorular

Her seçenek tıklanabilir; seçilen yanıta özgü açıklama ve en uygun yaklaşım birlikte gösterilir.

Yirmi kilogramlık çocukta ağrılı bir redüksiyon için damar içi ketamin planlanıyor. En uygun başlangıç uygulaması hangisidir?

Ketamin sedasyonu sırasında inspiratuvar ses, göğüs hareketinde azalma ve oksijen satürasyonunda düşme gelişiyor. İlk yaklaşım hangisidir?

Doğrulanmış kaynaklar

Kaynakça ve doğrudan erişim bağlantıları

Kaynakların erişilebilirliği ve içerikle eşleşmesi 19 Ağustos 2026 tarihinde yeniden denetlenmiştir.

Royal Children’s Hospital Melbourne. Clinical Practice Guideline: Ketamine use for procedural sedation. Updated December 2021.

Çocuk acilde dissosiyatif sedasyon endikasyonları, İV ve İM dozlar, uygulama hızı, izlem, derlenme ölçütleri ve istenmeyen olayların yönetimi.

Kaynağı görüntüle

American Academy of Pediatrics; American Academy of Pediatric Dentistry. Guidelines for Monitoring and Management of Pediatric Patients Before, During, and After Sedation. Pediatrics. 2019;143:e20191000. Reaffirmed 2025.

Sedasyon öncesi değerlendirme, kurtarma yeterliliği, personel, izlem, kapnografi ve güvenli taburculuk ilkeleri.

Kaynağı görüntüle

KETALAR 500 mg/10 mL enjeksiyonluk çözelti — Türkiye’deki Kısa Ürün Bilgisi (KÜB).

Türkiye’deki 50 mg/mL ürünün pediatrik kullanımı, anestezi dozları, yavaş İV uygulama, kontrendikasyonlar, geçimsizlikler ve güvenlik uyarıları.

Kaynağı görüntüle

DailyMed. Ketamine Hydrochloride Injection — United States Prescribing Information. Revised June 2026.

Ürün derişimleri, solunum ve kardiyovasküler uyarılar, etkileşimler ve 100 mg/mL ürünün damar içi kullanım öncesi seyreltilmesi.

Kaynağı görüntüle

Bellolio MF, et al. Incidence of adverse events in paediatric procedural sedation in the emergency department: systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2016;6:e011384.

Çocuk acil sedasyonunda apne, hipoksi, kusma ve laringospazm gibi istenmeyen olayların sıklığına ilişkin sistematik değerlendirme.

Kaynağı görüntüle

Bhatt M, et al. Association of Preprocedural Fasting With Outcomes of Emergency Department Sedation in Children. JAMA Pediatr. 2018;172:678–685.

Acil servis sedasyonunda açlık süresi ile aspirasyon ve diğer istenmeyen sonuçlar arasındaki ilişkinin çok merkezli değerlendirmesi.

Kaynağı görüntüle

Royal Children’s Hospital Melbourne. Clinical Practice Guideline: Emergency airway management.

Hızlı ardışık entübasyonda fizyolojik hazırlık, indüksiyon ilacı seçimi ve entübasyon sonrası bakım çerçevesi.

Kaynağı görüntüle

White BR, et al. AARC and PALISI Clinical Practice Guideline: Pediatric Critical Asthma. Respir Care. 2025.

Kritik astımda standart tedaviler ve ikinci basamak ilaçlara ilişkin kanıt değerlendirmesi; ketamin için rutin kullanım lehine yeterli kanıt bulunmadığı vurgulanır.

Kaynağı görüntüle

Klinik kullanım sınırı: Bu eğitim içeriği tekil hastaya yönelik reçete veya kurum protokolü değildir. Ticari ürünün adı, derişimi, Kısa Ürün Bilgisi, hastanın gerçek ağırlığı, eşlik eden ilaçlar ve kurumun sedasyon–resüsitasyon protokolü her uygulamada yeniden doğrulanmalıdır.