Yaşa göre risk sınıflaması ve güvenli izlem
Genel görünümü iyi, tam zamanında doğmuş ve önceden sağlıklı bebekte; yaş, idrar analizi, prokalsitonin, mutlak nötrofil sayısı ve klinik seyir birlikte değerlendirilir. Kötü görünüm veya dolaşım-solunum bozukluğu varsa düşük risk akışı kullanılmaz.
Tek bakışta bütün akış
Görseli büyütmek için üzerine dokunun. Aşağıdaki HTML bölümleri aynı karar yapısını daha okunabilir, erişilebilir ve kaynak bağlantılı biçimde sunar.
İnvaziv bakteriyel enfeksiyon (İBE), bakteriyemi veya bakteriyel menenjiti kapsar. Ciddi bakteriyel enfeksiyon tanımı ayrıca idrar yolu enfeksiyonunu içerir.[1]
Bu bebeklerde hava yolu, solunum ve dolaşımı destekleyin; kan ve idrar kültürlerini alın, ampirik antimikrobiyal tedaviyi geciktirmeyin. Lomber ponksiyonu hemodinamik kararlılık sağlanana kadar ertelemek gerekebilir.[1]
Tam kan sayımı ve lökosit formülü, prokalsitonin (PCT), kan kültürü, idrar analizi ve kateterizasyon ya da suprapubik aspirasyonla idrar kültürü alınır.[1]
Üç ölçüt de karşılanıyorsa PedEmUP akışında CPS’nin 1. seçeneği kullanılır: rutin lomber ponksiyon ve ampirik antibiyotik verilmez; bebek hastanede gözlenir ve kültürler 36 saat negatif kaldığında, klinik durum uygunsa taburcu edilir.[1][2]
Yaş <21 gün: 1 puan; acilde en yüksek sıcaklık 38,0–38,4 °C: 2 puan, ≥38,5 °C: 4 puan; MNS ≥5185/µL: 2 puan; pozitif idrar analizi: 3 puan. Toplam ≤1 düşük, ≥2 yüksek risk olarak değerlendirilir. Bu yaklaşım, PCT bulunmadığında kullanılan ayrı bir klinik öngörü modelidir; PECARN sonucu olarak adlandırılmaz.[1][4]
Tam kan sayımı, MNS, PCT, kan kültürü, idrar analizi ve uygun yöntemle idrar kültürü alınır. PCT ≤0,5 ng/mL ve MNS ≤4000/µL ise kan inflamasyon belirteçleri düşük risklidir.[1][3]
Pozitif idrar analizi tek başına lomber ponksiyon endikasyonu değildir. Olası izole idrar yolu enfeksiyonunu oral veya damar içi antibiyotikle tedavi edin; klinik durum, izlem güvenilirliği ve yerel mikrobiyolojiye göre taburculuk veya gözlem kararı verin. Bu dal “PECARN düşük risk” değil, normal kan inflamasyon belirteçleri bulunan olası izole idrar yolu enfeksiyonu yaklaşımıdır.[1]
CPS’nin asgari incelemesi idrar analizi ve idrar kültürüdür. Bu sayfadaki daha kapsamlı yaklaşım, 29–60 günlük algoritmanın bu yaş grubuna uygulanmasına dayanan bilinçli ve koruyucu bir kurum protokolü seçimidir; CPS’nin zorunlu tuttuğu tek yaklaşım değildir.[1]
PCT ≤0,24 ng/mL ve MNS ≤10.710/mm³ eşikleriyle türetilen kan temelli kural, çalışmada yüksek duyarlılık göstermiştir. Bununla birlikte ileriye dönük dış doğrulaması yapılmamıştır; bu nedenle tek başına lomber ponksiyon, antibiyotik veya taburculuk kararı vermek için kullanılmaz.[5]
Özel durum · invaziv herpes simpleks virüsü enfeksiyonu
Bu puan, 60 günlük veya daha küçük ve beyin-omurilik sıvısı incelemesi yapılan bebeklerde invaziv herpes simpleks virüsü (HSV) enfeksiyonu olasılığını sınıflandırmak amacıyla geliştirilmiştir. Standart ateşli bebek akışından bağımsız bir yardımcı araçtır; tanı koydurmaz ve güçlü klinik kuşku bulunan bebekte inceleme veya ampirik tedaviyi geciktirmek için kullanılamaz.[7]
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Yaş <14 gün | 3 |
| Yaş 14–28 gün | 2 |
| Yaş >28 gün | 0 |
| Evde nöbet öyküsü | 2 |
| Kötü genel görünüm | 2 |
| Başvuru sıcaklığı ≥38,0 °C veya <36,4 °C | 1 |
| Veziküler döküntü | 4 |
| Trombosit <150.000/µL | 2 |
| BOS pleositozu: ≤28 günde >15 lökosit/µL; >28 günde >9 lökosit/µL | 2 |
| Prematürite: <37 gebelik haftası | 1 |
Kötü genel görünüm; toksik görünüm, şok bulguları, bilinç düzeyinde azalma veya değişiklik, teskin edilemeyen huzursuzluk, meninks irritasyon bulguları, peteşi ya da kötü periferik perfüzyon gibi bulguları kapsar.[1]
<3 puan: geliştirme çalışmasında düşük risk sınıfıdır; invaziv HSV enfeksiyonunu kesin olarak dışlamaz. ≥3 puan: ileri HSV incelemesi ve ampirik asiklovir tedavisinin değerlendirilmesini gerektiren eşiktir; HSV tanısı anlamına gelmez.
≥3 eşiğinde duyarlılık %95,6, özgüllük %40,1’dir. Yüksek duyarlılığa karşın düşük özgüllük nedeniyle yanlış pozitif sınıflama sıktır.[7]
Hastalığın erken döneminde BOS HSV PCR negatif olabilir. Klinik kuşku sürüyorsa çocuk enfeksiyon hastalıkları ve mikrobiyoloji laboratuvarıyla görüşülerek testin yinelenmesi ve tedavinin sürdürülmesi değerlendirilir.[8]
Puan ≥3 olduğunda veya puandan bağımsız güçlü klinik kuşku bulunduğunda, uygun örnekleri alın ve böbrek işlevleri normalse asiklovir 20 mg/kg/doz damar içi, 8 saatte bir başlayın. Örnek alınması gecikecekse ya da lomber ponksiyon geçici olarak güvenli değilse tedaviyi bekletmeyin.[1][8]
Öncelikli özel durum yolları
Yaşa özgü sepsis ve resüsitasyon yaklaşımını başlatın. Hava yolu, solunum ve dolaşımı destekleyin; kültürleri alın ve ampirik tedaviyi geciktirmeyin.[1]
Enfeksiyon olasılığını ateşli bebek kadar ciddiye alın. Ateşli bebeğe ait düşük risk kuralını doğrudan uygulamak yerine koruyucu sepsis değerlendirmesine geçin.[1]
Bebeği düşük riskli kabul etmeyin. Parenteral antibiyotik tedavisini sürdürün, hastaneye yatırın, klinik ve kültür sonuçlarını izleyin; uygun zamanda BOS değerlendirmesini yineleyin.[1]
Pozitif viral test başlangıçtaki yaşa göre bakteriyel değerlendirmeyi ortadan kaldırmaz. Rinovirüs pozitifliği tek başına düşük risk göstergesi değildir.[1]
Aşıdan sonraki ilk 24 saatte başlayan ateşte ciddi bakteriyel enfeksiyon olasılığı daha düşük olabilir. Ateş 24 saati aşarsa idrar analizi ve kültürü alın; klinik kaygı varsa yaşa göre tam değerlendirmeyi uygulayın.[1]
Bebeği yeniden çağırın, tekrar değerlendirin ve hastaneye yatırın. Gerçek patojen veya kirlenme ayrımını yapın; güvenilir BOS incelemesi yoksa lomber ponksiyonu değerlendirin.[1]
Bebek iyi görünüyorsa, kan inflamasyon belirteçleri düşük riskliyse ve kan kültürü negatifse otomatik lomber ponksiyon yapmayın; tedaviyi kültür ve antibiyotik duyarlılığına göre düzenleyin.[1]
Bebek iyi görünmeli, yaşamsal bulguları kararlı olmalı, yeterli beslenmeli; bakım veren kötüleşme bulgularını tanımalı ve ulaşılabilir olmalıdır. 24–48 saat içinde yeniden değerlendirme planlanmalıdır.[1]
Ampirik tedavi özeti
| Yaş | Ampirik tedavi | Menenjit veya HSV kuşkusu |
|---|---|---|
| 0–7 gün | Ampisilin 75 mg/kg/doz IV, 6 saatte bir + gentamisin veya tobramisin 4 mg/kg/doz IV, 24 saatte bir | Menenjit düşünülüyorsa sefotaksim 50 mg/kg/doz IV, 8 saatte bir ekleyin veya aminoglikozidin yerine kullanın. HSV riski varsa asiklovir 20 mg/kg/doz IV, 8 saatte bir ekleyin. |
| 8–28 gün | Ampisilin 75 mg/kg/doz IV, 6 saatte bir + gentamisin veya tobramisin 5 mg/kg/doz IV, 24 saatte bir | Menenjit düşünülüyorsa sefotaksim 50 mg/kg/doz IV, 6 saatte bir ekleyin veya aminoglikozidin yerine kullanın. HSV riski varsa asiklovir 20 mg/kg/doz IV, 8 saatte bir ekleyin. |
| 29–60 gün | Seftriakson 100 mg/kg/doz IV, 24 saatte bir | Menenjit düşünülüyorsa vankomisin 15 mg/kg/doz IV, 6 saatte bir ekleyin. Düşük riskli olası idrar yolu enfeksiyonunda sefiksim 8 mg/kg/doz ağızdan, 24 saatte bir kullanılabilir. |
| 61–90 gün | Seftriakson 100 mg/kg/doz IV, 24 saatte bir | Menenjit düşünülüyorsa vankomisin 15 mg/kg/doz IV, 6 saatte bir ekleyin. Düşük riskli olası idrar yolu enfeksiyonunda sefiksim 8 mg/kg/doz ağızdan, 24 saatte bir kullanılabilir.[1] |
Kötüleşen bebek
Bilimsel dayanak
Canadian Paediatric Society. Management of well-appearing febrile young infants aged ≤90 days. Updated 27 May 2026.
Sayfanın kapsamı, yaşa göre inceleme, risk sınıflaması, lomber ponksiyon, izlem, taburculuk ve ampirik tedavi önerileri için temel kaynak.
Kaynağı açınBurstein B, Waterfield T, Umana E, Xie J, Kuppermann N. Prediction of Bacteremia and Bacterial Meningitis Among Febrile Infants Aged 28 Days or Younger. JAMA. 2026;335:425–433.
Tam zamanında doğmuş, genel görünümü iyi 0–28 günlük bebeklerde güncellenmiş PECARN düşük risk eşiklerinin tanısal doğruluğu.
Kaynağı açınKuppermann N, et al. A Clinical Prediction Rule to Identify Febrile Infants 60 Days and Younger at Low Risk for Serious Bacterial Infections. JAMA Pediatr. 2019;173:342–351.
İdrar analizi, prokalsitonin ve mutlak nötrofil sayısını kullanan PECARN klinik öngörü kuralı.
Kaynağı açınAronson PL, Shabanova V, Shapiro ED, et al. A Prediction Model to Identify Febrile Infants ≤60 Days at Low Risk of Invasive Bacterial Infection. Pediatrics. 2019;144:e20183604.
Prokalsitoninin bulunmadığı koşullarda kullanılabilecek, dış doğrulaması yapılmış klinik öngörü modeli.
Kaynağı açınAronson PL, et al. Prediction Rule to Identify Febrile Infants 61–90 Days at Low Risk for Invasive Bacterial Infections. Pediatrics. 2025;156:e2025071666.
61–90 günlük bebeklerde türetilen iki öngörü kuralı; ileriye dönük dış doğrulama yapılmadığından tek başına klinik karar vermek için kullanılmamalıdır.
Kaynağı açınRogers AJ, et al. Interpretation of cerebrospinal fluid white blood cell counts in young infants with a traumatic lumbar puncture. Ann Emerg Med. 2017;69:622–631.
Travmatik lomber ponksiyonda beyin-omurilik sıvısı lökosit düzeltmesi için 1000:1 oranının değerlendirilmesi.
Kaynağı açınCruz AT, Nigrovic LE, Xie J, Mahajan P, Thomson JE, et al. Predictors of Invasive Herpes Simplex Virus Infection in Young Infants. Pediatrics. 2021;148(3):e2021050052.
İnvaziv HSV risk puanının geliştirildiği, 60 günlük veya daha küçük bebekleri kapsayan çok merkezli çalışma.
Kaynağı açınCanadian Paediatric Society. Prevention and management of neonatal herpes simplex virus infections. Updated 10 October 2025; reaffirmed 12 January 2026.
HSV incelemeleri, ampirik asiklovir tedavisi ve tedavi güvenliği için güncel uygulama belgesi.
Kaynağı açınUygulama notu: Bu akış, görseldeki koruyucu klinik yaklaşımı yapılandırılmış metne dönüştürür. Özellikle 0–28 günde CPS 1. seçenek; 61–90 günde ise 29–60 günlük tam değerlendirme yaklaşımının kullanılması, açıkça belirtilmiş kurum protokolü seçimleridir. Klinik öngörü kuralları kötü görünen, prematüre veya karmaşık tıbbi sorunu bulunan bebeklere uygulanmaz.